Tag: plannen

Long covid laat me anders schrijven

Frank Norbert Rieter

Iedere schrijver ontwikkelt zich. Ik was gewend regie over mijn ontwikkeling te hebben. Voor geen boek is het schrijfproces gelijk. Mijn schrijfproces volgde uit mijn creatieve keuzes. De lange nasleep van een covid-infectie veranderde alles. Cognitieve problemen legden mijn schrijfprojecten stil. Na een jaar begon ik met het redigeren van een eerder geschreven tekst van een literaire thriller. Dat ging redelijk goed maar traag. Daarna schreef ik twee korte verhalen (over ‘tante Magna’). Ik schreef ze intuïtief; met veel aandacht voor sfeer en ritme. Door mijn moeheid was ik soms emotioneler. Voor het schrijfproces was dat niet verkeerd. Ik kwam eerder bij de gevoelslaag van de tekst. Inleven in de personages ging als vanzelf. De tekst analyseren en fouten er uithalen kostte juist meer moeite.

Ik schreef langzamer dan voorheen. Ik kwam niet in een echte schrijfflow. Waar ik voorheen in een ochtend zo een paar duizend woorden schreef, zette ik nu een enkele zin of hoogstens twee alinea’s op papier. Regelmaat hielp. Vrijwel dagelijks, doorgaans op hetzelfde tijdstip, schreef ik vignetten en reeg ze aaneen tot het verhaal verteld was. Veel slapen hielp ook. Een goed werkend onderbewuste reikte me mooie vondsten of onverwachte wendingen aan. Over het resultaat was ik niet ontevreden. De tekst was soms korter dan ik gewend was. Er was langer op gekauwd. Misschien was het wel beter.

Na twee jaar blijkt mijn energiebeperking vooralsnog van blijvende aard. Ik ben deels hersteld en werk nog tien uur per week. Schrijven gaat daarnaast langzaam. Het is een van de activiteiten die me rust en regelmaat geeft. Inmiddels ben ik een volgend boek aan het schrijven. Zin voor zin. Alinea voor alinea. Soms wel een paar honderd woorden. Maar zonder flow. Ik plan en maak aantekeningen. Ik vertrouw er niet op dat ik alles wat ik bedenk wel onthoud. Het boek waar ik aan schrijf komt er wel, al kan ik nog niet inschatten hoe lang ik erover ga doen. Voorheen deed ik over een eerste versie van de broodtekst een paar maanden. Nu misschien wel jaren. Dat is niet erg. Ik ben blij met wat gaat.

Wat nog stil ligt zijn mijn uitgeefactiviteiten. Een keer moet wat geschreven is de wereld ingezonden worden. Maar uitgeven vraagt energie. Het genereren van publiciteit laat zich niet opknippen in behapbare blokjes, verdeeld over weken of maanden. Een volwaardige boekpresentatie of signeersessie lijkt op dit moment onhaalbaar.

Daarom zoek ik naar andere manieren om mijn boeken de wereld in te sturen. Voor de voornoemde thriller heb ik die nog niet gevonden. Die heb ik nog even terzijde gelegd. Ook voor de inhoud is dat goed. De bundel met korte verhalen over tante Magna gaat wel binnenkort de wereld in. Over een paar weken start een crowdfunding om de bundel te verspreiden via minibiebs in het hele Nederlandse taalgebied. Zo’n campagne kan ik redelijk goed stapsgewijs plannen en gedoseerd voorbereiden. Daarna hoeft er geen tijd en energie naar verkoop en publiciteit. Als de crowdfunding slaagt kan ik direct door naar de distributie. Het boek ligt daarna klaar om door lezers ontdekt of gevonden te worden bij honderden minibiebs in Nederland en Vlaanderen.

Het plan werd in eerste instantie uit noodzaak geboren. Maar het past wonderwel bij de eigenzinnige tante Magna en bij haar wonderbaarlijke verhalencyclus. Net als bij het schrijven zelf is het resultaat van het uitgeven dan anders dan ik me ooit had voorgesteld. Er is langer over nagedacht, en daardoor is het misschien wel beter.

Ook als je weet hoe het afloopt moet het spannend blijven

Frank Norbert Rieter

Het unieke van de serie Columbo is dat je aan het begin van de aflevering al weet wie de moord gepleegd heeft. De spanning van het verhaal wordt opgebouwd rond de vraag hoe inspecteur Columbo er achterkomt en weet te bewijzen wie de dader is.

Er zijn mensen die als ze een boek lezen even beginnen met te spieken hoe het afloopt en de laatste pagina lezen. Ik denk dat voor hen het boek daarna niettemin spannend kan zijn, al is het maar omdat ze willen weten hoe het verhaal zich naar het einde toe zal ontwikkelen.

Er was een tijd dat ik tijdens het schrijven niet teveel wilde nadenken over waar het verhaal heenging. Ik liet me leiden door invallen en de flow van het verhaal en zo liet ik me graag verrassen. Het moest voor mij ook nog een beetje spannend blijven. Als ik van tevoren precies wist hoe het afliep, was de lol er af.

Dat stadium ben ik gelukkig lang voorbij. Enige planning levert, in mijn geval, betere verhalen op. En om het spannend te houden laat ik me graag verrassen door alle bochten en vergezichten die het pad naar de geplande ontknoping of finale te bieden heeft.

Schrijven is toch een beetje op vakantie gaan

Frank Norbert Rieter

We zijn een week van vakantie terug. Toen ik nog in loondienst was, gebruikte ik de vakantie om te schrijven. Nu heb ik amper een letter op papier gezet. Afgelopen dagen vroegen mensen regelmatig hoe onze vakantie geweest was en ik moet eerlijk bekennen dat ik daarover vrij diep moest nadenken. De mystieke ervaring van diepere ontspanning die mensen vaak omschrijven als ‘het vakantiegevoel’ heb ik dit jaar niet gehad. Continue reading “Schrijven is toch een beetje op vakantie gaan” →

‘Ze willen iets: wraak of vergeving.’

Frank Norbert Rieter1 Comment

Ik houd van vergane glorie. Verlaten en half ingestorte fabriekspanden, ooit symbool voor welvaart en voorspoed. Hotels die hun gloriedagen hadden in een tijd dat de Russische Tsaren er nog kwamen. Vergeten kustplaatsen die in stijl en opbouw de grandeur van de jaren twintig nog koesteren, maar waar geen toerist meer komt. Prachtig. Continue reading “‘Ze willen iets: wraak of vergeving.’” →

Een achterflap is geen synopsis

Frank Norbert Rieter3 Comments

Nee, een achterflap is geen synopsis, anders zou je na het lezen van de achterflap precies weten hoe het boek afloopt. Spijtig voor veel romans. Dodelijk voor een who-done-it. Andersom is het minder vanzelfsprekend. De meeste synopsissen die ik heb gelezen, en zeker die ik zelf heb geschreven, missen de belangrijkste plotinformatie, of beschrijven het einde slechts in verhullende termen. In dit stadium van het schrijven komt dat door mijn schroom om mezelf ergens op vast te leggen. Of het is omdat ik het eenvoudigweg nog niet precies weet. Er zijn schrijvers die beginnen met een einde te bedenken, maar ik heb altijd vooral ideeën voor het begin.

Als een manuscript eenmaal af is, wordt de synopsis niet altijd beter. Dan speelt denk ik vaak de angst mee om teveel weg te geven. Je verklapt altijd wel iets waarvan je eigenlijk zou willen dat de lezer, ook als dat een uitgever, redacteur of regisseur of wie dan ook is, het voor het eerst rechtstreeks uit de tekst ervaart. Die eerste, pure leeservaring wil je niemand ontzeggen. En je wilt als schrijver dat de tekst voor zichzelf spreekt. Dat je hem niet in een samenvatting moet gaan uitleggen.

Vanwege alle bovengenoemde, slechte, argumenten heb ik dus een soort achterflap geschreven die ik nu met een stalen gezicht en innemende glimlach als synopsis aan jullie presenteer. Ik hoop dat niemand het in de gaten heeft.

Synopsis
Alex raakt na zijn studie geschiedenis werkloos. Omdat hij niet lang thuis wil zitten, neemt hij de eerste baan aan die hij kan krijgen en gaat aan de slag bij het callcenter van een bank. Terwijl Alex gestaag carrière maakt, neemt onder klanten het wantrouwen naar banken toe en krijgen callcenters een steeds slechtere naam. Dhr Jansen uit Ommen is een klant die al zijn spaargeld riskeert met beleggen. Hij voelt zich de speelbal van de financiële markten en het slachtoffer van een onmenselijk bankinstituut. Meermalen kruisen de paden van ´selfmade´ bankman Alex en slachtoffer-klant dhr Jansen. In een laatste, cruciale ontmoeting staan zij lijnrecht tegenover elkaar. En als zij elkaars idealen en overtuigingen op de proef stellen blijkt dat hun rivaliteit veel fundamenteler is dan een dispuut over geld en bankzaken.

Iedereen kan schrijven met Ravensburger

Frank Norbert Rieter1 Comment

Er was een tijd dat ik het romantische ideaal koesterde dat schrijven, van wat dan ook, werd ingegeven door een plotselinge vonk van goddelijke inspiratie. Inmiddels, een slordige twintig jaar later, heb ik gelukkig ontdekt dat er veel meer bij komt kijken: plannen en noest doorwerken. Toch overvalt me af en toe de angst dat het teveel een invuloefening wordt. Met name in de fase waarin ik alle onrijpe ideeën die door mijn hoofd spoken ga vastleggen. Er ontstaat een plan, en ik weet: zonder plan ga ik dwalen en verwordt wat ik schrijf tot doelloos en incoherent gekeuvel, dat de meeste lezers na een aantal pagina’s terzijde leggen verzuchtend, ik weet niet meer waar die man heen wil met dit boek, maar ik weet in ieder geval dat ik er niet mee naar toe hoef. Ik weet ook dat een plan of outline zoals ik dat voor een boek maak geen Ravensburger kleurplaat wordt. Er blijft nog genoeg te fantaseren over. Ik zal nog nieuwe wegen inslaan en me echt niet geremd voelen het plan helemaal om te gooien als dat me goed dunkt. Ik kan me dat honderd keer voorhouden, toch voel ik weer die weerstand in mezelf, alsof hierna het leuke werk gedaan is en er een invuloefening overblijft. Ik sus mezelf en houd mij voor: schrijven is vastleggen, schrijven is keuzes maken.

Dus ben ik nu bezig om alle losse flodders die in mijn hoofd spoken, te gieten in wat ik zal aanduiden als ‘het plan’. Dat plan lijkt in opzet verdacht veel op een document dat ik zal schrijven als het boek zo’n beetje af is: het ‘proposal’ voor de uitgever. De meeste uitgeverijen vragen minimaal om een synopsis. Paul Sebes spelt zelfs voor je uit welke informatie je mee moet zenden.

Ik heb voor mezelf een checklist gemaakt van de zaken die ik de komende dagen op papier wil zetten. Korte synopsis / Structuur van het boek / Synopsis per hoofdstuk / Beschrijving thematiek / Beschrijving plot / De belangrijkste personages / Genreaanduiding & Positionering (doelgroep) / Geschatte omvang en planning.

Als ik het al niet voor een (potentiële) uitgever zou doen; ik vind het ook buitengewoon nuttig voor mezelf. Het zijn de vragen die ik mezelf wil stellen om er voor te zorgen dat het boek klopt, dat de inhoud coherent en consistent is. Het helpt bij het proces van vastleggen en keuzes maken op momenten dat ik ‘in de twijfelstand blijf hangen’. Zodat het boek dat ik uiteindelijk voltooi ook werkelijk het boek is dat ik wilde schrijven.

Het plan

Frank Norbert Rieter2 Comments

Heeft u een goed voornemen voor 2011? Ik heb heb tal van goede voornemens. Ze hebben allemaal iets te maken met geluk, genieten en gezondheid. De meeste van die voornemens zijn niet exclusief voor 1 januari. Ik heb ze elke dag weer. Continue reading “Het plan” →

Voor de toevallige voorbijganger

Frank Norbert Rieter1 Comment

Ik zag in de statistieken dat ik zonder enige vorm van publiciteit de eerste bezoeker op mijn blog had gehad. Ik voel me iemand die een winkel begint maar nog niet open is. Een eerste nieuwsgierige klant drukt zijn neus tegen de winkelruit terwijl ik nog volop met de inrichting bezig ben. Ik hang maar een briefje op: ‘Dit blog is een van mijn goede voornemens voor 2011. Nog even geduld dus.’

Dag wereld

Frank Norbert Rieter2 Comments

Dit is het eerste proefbericht op mijn blog. Ik zal maar meteen opbiechten dat eerdere pogingen om te gaan bloggen niet altijd even succesvol waren. Meestal een post of vier en daarna stierf het een stille dood. Een positieve uitzondering was ons verhuisblog. Dat zat hem in het specifieke onderwerp en de afgebakende periode. Dat is een overeenkomst met dit blog: het gaat over de totstandkoming van mijn volgende boek en hoe dat een onwaarschijnlijk groot succes wordt. Ontdek met mij mee de literaire hit van 2011!