Over een paar weken, op zondag 6 december 2026, verschijnt het romandebuut van Nico Assinck. Het is een novelle met de titel MGV zelfhulpbuurvrouw. Ik heb de eer en het genoegen het werk te mogen uitgeven onder mijn imprint Uitgeverij Leviathan. Het is het soort boek waar ik erg van houd. Zorgvuldig geschreven. Afwisselend schurend, ontroerend en komisch.
In de jaren negentig trokken Nico en ik met ons schrijfwerk al samen op, bij het literair genootschap TOF en voor de waagbundel Kokend wondvocht. Nico is naast een begenadigd schrijver en goede vriend ook al jaren een van mijn trouwe proeflezers en redacteurs. Ik vind het erg leuk dat er na jaren van schrijven, schaven en schrappen nu prozawerk van hem het licht ziet.
Als je kennis wil maken met zijn schrijfwerk kan je vanaf vandaag (met een beetje korting) gebruik maken van de voorinschrijving. Dat kan hier direct met het inschrijfformulier . Meer informatie over de uitgave vind je op de site van Uitgeverij Leviathan.
Je bent ook van harte welkom op de boekpresentatie op zondagmiddag 6 december in de Jacobskapel te Nijmegen, vanaf 14.00u. Die middag ga ik met Nico in gesprek. Het is een vrij kleine locatie, dus laat even weten als je wil komen via info@uitgeverijleviathan.nl.
Wellicht is dit mijn kortste blogtekst ooit. De crowdfunding campagne voor de tante Magna-bundel is van start op voordekunst.nl en bijna alles wat er over te melden valt staat daar netjes op de campagne pagina. Nu is het vooral spannend of voldoende mensen het ook een leuk idee vinden om deze bundel via minibiebs te verspreiden en daar een bijdrage aan willen leveren.
Iedere schrijver ontwikkelt zich. Ik was gewend regie over mijn ontwikkeling te hebben. Voor geen boek is het schrijfproces gelijk. Mijn schrijfproces volgde uit mijn creatieve keuzes. De lange nasleep van een covid-infectie veranderde alles. Cognitieve problemen legden mijn schrijfprojecten stil. Na een jaar begon ik met het redigeren van een eerder geschreven tekst van een literaire thriller. Dat ging redelijk goed maar traag. Daarna schreef ik twee korte verhalen (over ‘tante Magna’). Ik schreef ze intuïtief; met veel aandacht voor sfeer en ritme. Door mijn moeheid was ik soms emotioneler. Voor het schrijfproces was dat niet verkeerd. Ik kwam eerder bij de gevoelslaag van de tekst. Inleven in de personages ging als vanzelf. De tekst analyseren en fouten er uithalen kostte juist meer moeite.
Ik schreef langzamer dan voorheen. Ik kwam niet in een echte schrijfflow. Waar ik voorheen in een ochtend zo een paar duizend woorden schreef, zette ik nu een enkele zin of hoogstens twee alinea’s op papier. Regelmaat hielp. Vrijwel dagelijks, doorgaans op hetzelfde tijdstip, schreef ik vignetten en reeg ze aaneen tot het verhaal verteld was. Veel slapen hielp ook. Een goed werkend onderbewuste reikte me mooie vondsten of onverwachte wendingen aan. Over het resultaat was ik niet ontevreden. De tekst was soms korter dan ik gewend was. Er was langer op gekauwd. Misschien was het wel beter.
Na twee jaar blijkt mijn energiebeperking vooralsnog van blijvende aard. Ik ben deels hersteld en werk nog tien uur per week. Schrijven gaat daarnaast langzaam. Het is een van de activiteiten die me rust en regelmaat geeft. Inmiddels ben ik een volgend boek aan het schrijven. Zin voor zin. Alinea voor alinea. Soms wel een paar honderd woorden. Maar zonder flow. Ik plan en maak aantekeningen. Ik vertrouw er niet op dat ik alles wat ik bedenk wel onthoud. Het boek waar ik aan schrijf komt er wel, al kan ik nog niet inschatten hoe lang ik erover ga doen. Voorheen deed ik over een eerste versie van de broodtekst een paar maanden. Nu misschien wel jaren. Dat is niet erg. Ik ben blij met wat gaat.
Wat nog stil ligt zijn mijn uitgeefactiviteiten. Een keer moet wat geschreven is de wereld ingezonden worden. Maar uitgeven vraagt energie. Het genereren van publiciteit laat zich niet opknippen in behapbare blokjes, verdeeld over weken of maanden. Een volwaardige boekpresentatie of signeersessie lijkt op dit moment onhaalbaar.
Daarom zoek ik naar andere manieren om mijn boeken de wereld in te sturen. Voor de voornoemde thriller heb ik die nog niet gevonden. Die heb ik nog even terzijde gelegd. Ook voor de inhoud is dat goed. De bundel met korte verhalen over tante Magna gaat wel binnenkort de wereld in. Over een paar weken start een crowdfunding om de bundel te verspreiden via minibiebs in het hele Nederlandse taalgebied. Zo’n campagne kan ik redelijk goed stapsgewijs plannen en gedoseerd voorbereiden. Daarna hoeft er geen tijd en energie naar verkoop en publiciteit. Als de crowdfunding slaagt kan ik direct door naar de distributie. Het boek ligt daarna klaar om door lezers ontdekt of gevonden te worden bij honderden minibiebs in Nederland en Vlaanderen.
Het plan werd in eerste instantie uit noodzaak geboren. Maar het past wonderwel bij de eigenzinnige tante Magna en bij haar wonderbaarlijke verhalencyclus. Net als bij het schrijven zelf is het resultaat van het uitgeven dan anders dan ik me ooit had voorgesteld. Er is langer over nagedacht, en daardoor is het misschien wel beter.
Liever luisteren? Dit blog is ook beschikbaar als Audioblog.
In juli 1995 schreef ik de songtekst The King in Yellow voor Rood Adeo en de band Nighthawks at the Diner. Het werd het openingsnummer op hun eerste album Fools Tango (hier op youtube en spotify). Rood heeft het nummer vaak op het podium gebracht en iedere keer werd het publiek geraakt. Er zijn diverse prachtige liveopnames. Hieronder in een player een opname uit eind jaren 90 in Antwerpen. En daaronder voor de liefhebber ook een bootleg uit 1995, opgenomen in café The Shuffle.
Inspiratie
Het verhaal is natuurlijk veel meer dan dertig jaar oud. R.W.Chambers publiceerde zijn verhalenbundel The King in Yellow in 1895. Het zijn voor een deel bovennatuurlijke griezelverhalen. Eén van de verbindende elementen is het fictieve theaterstuk The King in Yellow. Wie het stuk alleen al leest wordt waanzinnig. De Koning in het Geel is een bovennatuurlijke entiteit waar slechts naar gehint wordt. Waar het stuk precies over gaat, blijft gissen; er wordt slechts in spaarzame tekstfragmenten en gedichten naar gehint.
Met de songtekst probeerde ik verhaalelementen over The King in Yellow die je uit het werk van Chambers kunt afleiden samen te brengen. Op een gemaskerd bal danst Camilla met een Koning in het Geel. Als aan het eind van de avond de maskers afgaan, blijkt het gruwelijke gelaat van de koning geen masker, maar zijn werkelijke verschijning. Het is een fabel: wie altijd maar in het goede van de mens gelooft kan bedrogen uitkomen. Niet iedere ruwe bolster heeft een blanke pit.
Of Chambers het zo bedoeld heeft weet ik natuurlijk niet, maar zo spreekt het verhaal in ieder geval uit de songtekst. De melodie van Rood voert je mee naar het gemaskerd bal en versterkt de nostalgische en tragische lagen in de tekst. Zijn omfloerste stemgeluid en het vermogen om het verhaal echt te vertellen maken het nummer keer op keer het luisteren waard.
Hertaling
In de loop der jaren stopte ik met het schrijven van songteksten. Ik schreef proza en theaterteksten alleen in het Nederlands. Voor theatergroep Augustus hertaalde ik wel veel nummers. Dat bracht me op het idee om ook mijn eigen tekst eens naar het Nederlands om te zetten. In onderstaand document staat aan de linker kant de oorspronkelijke tekst zoals ik hem in 1995 schreef. Die wijkt op wat kleine punten af van de tekst zoals die in het CD-boekje van Fools Tango staat. De gezongen versies kennen nog wat meer variatie. Rechts staat de hertaling die ik nu gemaakt heb. Zoals bij hertalingen gebruikelijk heb ik me vrijheden gepermitteerd. Uiteindelijk blijven het verhaal en de sfeer bewaard. Het is gelukt nog vrij dicht bij het origineel te blijven. De Nederlandse tekst valt daarbij vrijwel moeiteloos in de oorspronkelijke melodie van Rood. Daar is nog geen opname van – hopelijk komt dat er nog eens van.
Wie schrijft die blijft – het is een gemankeerde waarheid. Veel schrijvers worden vergeten. Boeken raken verloren of staan ongelezen in eindeloze en ontoegankelijke archieven. Sommige boeken zijn slechts met moeite te vinden via tweedehands boekwinkeltjes. Boekenliefhebbers hebben lijstjes met Desiderata: boeken die ze willen opsporen. En dat zijn dan in ieder geval nog de titels waar naar gezocht wordt. Hoeveel schrijvers vinden hun weg naar de echte vergetelheid?
Het schemergebied met halfvergeten schrijvers is groot: schrijvers die nog slechts een kleine schare fans hebben, die enkel nog gelezen worden door de fijnproever. Ik ontdek die schrijvers graag. Het liefst in het overlappende domein van literatuur en fantastiek.
Ik zocht jarenlang naar het boek Geliefde Demon, van Catharine Duval. Ik heb nog steeds het voornemen om eens een biografische schets over haar te schrijven, en zo de belangstelling voor haar prachtige werk weer wat op te wekken. Heerlijke liefdevolle griezelverhalen. Maar kom ik daar ooit aan toe? Ik heb zelf ook nog werk te schrijven en de vergetelheid in te zenden. De vergetelheid heeft immers een grote onstilbare honger.
In speur graag in mini-biebs naar zwerfboeken van auteurs die amper iemand nog leest. Zo vond ik een boekje van ene Jos Kroeze met de titel Bijt u maar. Vervreemdende en ongemakkelijke korte verhalen. Het is in 1965 uitgegeven door Querido. Haar naam duikt in de jaren erna nog één of twee keer op in literaire bladen. Daarna heeft nooit meer iemand iets van Jos Kroeze vernomen. In 1989 is er nog een wanhopig aandoende oproep in de kleine advertenties van de landelijke dagbladen. Zelfs de zoeker blijft hierna stil en onbekend. Tastbaarder dan dit wordt de vergetelheid niet.
Wat wordt ik blij als er af en toe collega schrijvers zijn die oude werken uit het schemergebied van de literatuur ontrukken. Momenteel lees ik de fin-de-siecle roman Goëthia van Frits Lapidoth. Schrijver Bas Jongenelen verzorgde een editie in hedendaagse spelling. Waarom? Omdat hij het ‘een van de krankzinnigste romans uit de Nederlandse literatuur’ vindt – en het werk vrijwel niet meer verkrijgbaar was. Ik geef Bas uit pure blijdschap graag bij deze een (virtuele) zoen op zijn voorhoofd.
Iemand anders die op dit gebied verschrikkelijk fijn werk doet is schrijver Rob Geukens. Hij plukte het boekje Het ongemak van Piet Apol uit een kast met zwerfboeken. Een heruitgave van dit werk met kafkaiaanse verhalen staat inmiddels gepland voor 2027 (wanneer het auteursrecht verlopen is). Vooruitlopend hierop deed Rob een oproep aan auteurs om een dialoog aan te gaan met het werk van Apol, en een verhaal te schrijven geïnspireerd op de bundel Het ongemak. Ik leverde ook een bijdrage. Alle hommages vormen nu een bundel opzichzelf, die net verschenen is bij uitgeverij Edge Zero. Lees er alles over op de site van Rob Geukens. Koop de paperback of het e-book – en lees mee tegen de vergetelheid.
illustratie: Lichtkunstinstallatie bij het Casino Luxembourg – Forum d’art contemporain.
Glaskunstwerk van Frank Biemans (waar ik ooit het gedicht ‘De wonderbox’ bij schreef).
Ik heb mijn schrijfarchief doorgenomen en werken die te mooi zijn om in de la te laten liggen vinden nu één voor een hun weg naar publicatie. Het was een klus waar ik in 2022 al mee begonnen was. Ik publiceerde destijds een overzicht in dit blogbericht. Hieronder een stand van zaken, en een aantal data om alvast in de agenda te zetten.
Nieuwe publicaties
Als onderdeel van wat ik noem ‘project Mnemosyne’ verscheen eerder dit jaar al de paperbackeditie van Onwaarschijnlijke Helden. Deze uitgave is inmiddels ook ingekocht door een aantal bibliotheken in Nederland.
Zonder er al te veel ruchtbaarheid aan te geven publiceerde ik voor de liefhebbers mijn homage aan Maarten Toonder, De Zinkwafels, op mijn website.
Het was oorspronkelijk niet gepland, maar de website Fantasywereld.nl nam contact met me op met de vraag of ik mee wilde werken aan een reeks artikelen over het rollenspel queeste. Dat leidde ook tot het inrichten van een projectpagina op mijn eigen website, waar het materiaal gedownload kan worden.
Publicaties in voorbereiding
Zwijgen is zilver – een jeugdnovelle over een coming out in de jaren 90.
Deelschot – mijn verzamelde poëzie ‘van de eerste vijftig jaar’
Het uur van Leviathan – het magische verhaal over zinkgaten, herrijzende monsters en de liefde.
Alle drie de publicaties zitten op dit moment in de redactionele molen en verschijnen als het goed is (uiterlijk) op 3 november.
Voor in de agenda
Op zaterdag 2 september ben ik in Nieuw-Vennep voor de fantasy conventie Fantasticon. Ik sta er met een tafel te verkopen boeken en verder is het een leuke gelegenheid om met schrijvers en lezers bij te praten. Bekijk het programma op https://fantasticon.nl/
Om mijn poëzievoordrachtvaardigheid een beetje uit de mottenballen te krijgen neem ik hoogst waarschijnlijk op 7 september deel aan het open podium van het Nederlands Poëziecentrum. Het podium is die avond van 20u tot 22u in de Valkhofkapel in Nijmegen.
Ik neem deel aan de manifestatie/marathon 1000 dichters. Als onderdeel daarvan draag ik een gedicht voor op maandag 2 oktober 2023 om 14:45 in Boekhandel Hijman Ongerijmd – Grote Oord 15 (Jansstraat) 6811 GA Arnhem. Het is een week die bruist van de poëzie – bezoek de website.
Op vrijdag 3 november organiseer ik een literaire avond in het Roze Huis in Nijmegen. Het hoofdthema wordt Queer- of Regenboogliteratuur. Rondom een gevarieerd programma ga ik met gasten en publiek in gesprek over het anders-dan-anders in de literatuur. Zodra het programma wat meer gestalte krijgt zal ik er nog een blogbericht over plaatsen.
Een van de vele gedichten uit het archief. Het is nog even afwachten of (of in wat voor vorm) deze de redactieronde overleeft.
Het zal de trouwe volgers van mijn weblog niet ontgaan zijn, dat ik de afgelopen jaren werkte aan een vertaling van de prozagedichten van de Amerikaanse schrijver Clark Ashton Smith.
Het project is voltooid en donderdag 3 november houden we de bundel Heimwee naar het onbekende ten doop en geef ik een inleiding op het leven en werk Smith. Dit is natuurlijk een uitgelezen kans voor wie wil kennismaken met deze in Nederland nog vrijwel onbekende schrijver/dichter.
Iedereen is van harte welkom in het Poëziecentrum Nederland. Aanvang 19.00u.
Een goede illustratie laat niet zien wat er in een tekst staat. Een goede illustratie verbeeldt en versterkt de tekst zodanig dat de verbeelding van de lezer nog altijd geprikkeld wordt. En andersom moet het ook kloppen. De tekst voegt iets toe en beschrijft niet alleen wat er is verbeeld. Maar wat moet het dan precies toevoegen?
Als ik terug denk aan werken met illustraties die me zijn bijgebleven denk ik met name aan vele kinderboeken. Als eerste aan Carl Hollander, die de boeken van Paul Biegel illustreerde. Vervolgens aan de etsen bij het werk van Jules Verne en Alexandre Dumas. Die illustraties gaven toch vrij letterlijk weer wat er gebeurde? Bij de meeste volwassen literatuur is het plaatsen van illustraties helaas een beetje ‘uit’. Menig roman werd wel verstripboekt, maar dat is toch een ander genre. Fantasy en SciFi worden soms wel rijkelijk geïllustreerd – ik denk dan als eerste aan het werk van Tolkien. Wat Tolkien zelf maakte, en ook het werk van Pauline Bayes, kan ik erg waarderen. Het recentere werk, zoals dat van John Howe, is me wat te realistisch en te letterlijk. Het laat me weinig ruimte voor mijn eigen fantasie. De sfeer smaakt me minder – te weinig mysterie en verwondering. Het werk is te af. Als ik zo’n plaatje zie denk ik eigenlijk nooit: ‘waar zou dat verhaal over gaan’ of ‘wat zou er achter die horizon liggen?’
Vlnr illustraties van John Howe, Pauline Baynes en J.R.R.Tolkien
Ik denk dat ik de kern raak met ‘sfeer en verwondering’. Dat was precies waarom ik zo blij was toen Tais Teng aanbood om illustraties voor Heimwee naar het onbekende te leveren. Zijn werk doet precies dat: verwondering opwekken. De teksten van Smith en Tais werk versterken elkaar over en weer. Naast elkaar ga je ze beide met andere ogen bekijken.
Bij de eerste integrale uitgave van Smiths prozagedichten koos uitgeverij Arkham House voor de illustrator Frank Utpatel. Zijn stijl is vrij klassiek, en sluit goed aan bij de romantische kant van Smiths werk. Het doet me denken aan de illustraties van Sidney Sime bij het werk van Dunsany. Dat is op zichzelf prachtig, maar bij de bizarre en kosmische kant past in mijn beleving ander soort werk.
Links: Sidney Simes “The Gods of Pegana” voor Lord Dunsany / Rechts: Frank Utpatel “From the Crypts of Memory” voor Clark Ashton Smith
Smith maakte zelf ook illustraties. Die zijn gemaakt in een eenvoudige, bijna naïeve stijl. Het wordt gekenschetst als ‘outsider art‘. Smith koos die stijl bewust. Omdat zijn verhalen in verre, bizarre werelden speelden vond hij een conventionele stijl of techniek niet passend. Hoewel ik dat kan waarderen vind ik die stijl minder geschikt om naast tekst te plaatsen. Soms is het tè naïef en daarmee minder toegankelijk en teveel een ‘acquired taste’. Veel lezers zal het juist van de tekst afleiden in plaats van uitnodigen om van de tekst en plaatjes naast elkaar te genieten.
Twee werken van Clark Ashton Smith
Er is een stijl nodig die wel de vervreemding en verwondering oproept, zonder de lezer af te stoten of teveel te verwarren. Niet voor niets koos Arkham House bij de uitgave A Rendezvous in Averoigne voor illustraties van Jeffrey K. Potter. Diens werk vertoon in de verte wel wat gelijkenis met dat van Tais Teng door het foto-realisme, de collageachtige technieken en het gebruik van fractalen. De thema’s zijn eveneens betoverend, bizar en vervreemdend: het is makkelijk er de vergezichten in te zien aan het einde van tijd en ruimte, zoals Smith die in zijn teksten verbeeldt.
Drie illustraties van Jeffrey K. Potter voor A Rendezvous in Averoigne
Tais Teng verstaat die kunst ook; de lezer-beschouwer wordt geprikkeld om te fantaseren en bij iedere schakeling tussen tekst en tekening kan je iedere keer weer nieuwe dingen ontdekken. Uiteindelijk plaatste ik zestien werken bij de teksten waarmee het een prachtige en zeer rijk geïllustreerde bundel is geworden.
Werk van Tais Teng in de bundel Heimwee naar het onbekende, naast het prozagedicht De tuin en de tombe
Op de projectpagina van Heimwee naar het onbekende vind je ook de omslagillustratie en het frontispice.
De afgelopen paar jaar werkte ik aan Heimwee naar het onbekende, een vertaling van de verzamelde prozagedichten van Clark Ashton Smith. Later dit jaar verschijnt een gebonden editie en de voorinschrijvingannex crowdfunding daarvoor staat inmiddels open.
Iemand zou me kunnen vragen: ‘Dat werk van die Clark Ashton Smith, waar gaat dat eigenlijk over?’ Hij behandelt een veelheid aan onderwerpen en thema’s, en wie al zijn werk leest ontwaart daar wel een patroon in. Ik heb getracht van die elementen in een overzichtelijk lijstje te maken.
Het verlangen naar verre werelden en andere tijden. Dit is in beginsel een vrij klassiek romantisch thema. Onderwerpen uit de Griekse mythologie, fabels uit het verre oosten en steden uit de verhalen van duizend-en-een-nacht passeren zowel in zijn proza als in zijn poëzie regelmatig de revue. In tegenstelling tot veel andere romantische schrijvers verheerlijkt Smith die tijden en plaatsen meestal niet. Hij wekt wel een gevoel van weemoed en verlangen op naar wat ver en verloren is, maar hij maakt het niet mooier dan het hoeft te zijn. Sterker nog: vaak benadrukt hij hoezeer het vervallen is; van al dat schoons is niet veel over. Daarin toont Smith dat hij, ondanks zijn weelderige schrijfstijl, de romantiek ook een beetje voorbij is en er als schrijver van de 20ste eeuw op reflecteert. Goede voorbeelden zijn de prozagedichten Het heengaan van Aphrodite en Narcissus, maar ook bijvoorbeeld Chinoiserie.
Het kosmische & de droom. Smith kiest vaak voor het grote plaatje en het verre perspectief. We bewegen ons in een onmetelijk universum en door eonen van tijd. De schrijver is daarin zowel de alwetende schepper als een nietig en onbeduidend vlekje. Typische voorbeelden zijn Uit de krochten van het geheugen (zie citaat bovenaan) en De kristallen. Vaak wordt dit perspectief gecombineerd met de droom en het onderbewuste. Ik had het als twee verschillende thema’s kunnen benoemen, maar bij Smith liggen ze zo dicht bij elkaar, en vloeien zozeer in elkaar over, dat ik ze bij voorkeur als één benoem. Juist de droom en de fantasie vormen de poort naar het echte verre of kosmische perspectief.
Het bizarre en vervreemdende. Het verlangen naar verre werelden en andere tijden wordt regelmatig vermengd met het kosmische perspectief. Smith kiest onderwerpen en werelden en plaatst ze in vroege tijden of juist in de nadagen van ons zonnestelsel. In zijn korte verhalen doet hij dat op de verloren continenten Poseidonis en Atlantis en in de toekomstige wereld Zothique. Die plekken en verhalen zijn zo ver dat het vreemde en bizarre de boventoon voert. Dit kenmerkt het merendeel van zijn korte verhalen en is ook in zijn prozagedichten soms terug te vinden. De bloemenduivel is een goed voorbeeld. De openingszin; “In een font van porfier, op de top van een pilaar van serpentijn, heeft het ding sinds de oertijd bestaan, in de tuin van de koningen die heersen over equatoriaal gebied op de planeet Saturnus.”
De liefde. Gelukkig is niet alles kosmisch of bizar. Een wezenlijk thema bij Smith is de liefde. Als er iets is dat hoop en zin geeft is het de liefde en het menselijk verlangen daarnaar. Niet altijd is de liefde hoopvol of gespeend van ironie; regelmatig is de liefde verloren of onbereikbaar. Maar er is ook menig gedicht dat enkel de liefde en het verlangen beschrijft, zonder de bijsmaak van rouw of wanhoop. Kijk uit naar de prozagedichten De litanie van de zeven kussen en (ondanks de titel) De verschrikking van de woestenij en Offergave.
Humor, en dan vooral: de ironie. Als je humor moet aanwijzen of uitleggen is als snel de aardigheid eraf. Maar bij Smith helpt het wel om de lezer een beetje op weg te helpen, want de humor komt in de vorm van ironie, die vaak erg situationeel is, en waarvoor je de tekst een beetje in zijn historische context moet plaatsen. In de tekst Narcissus beschrijft Smith de Griekse held starend in een poel nogal beduimeld water. Dat vind ik op zichzelf al vrij hilarisch, bij de gedachte dat van oudsher Narcissus wordt afgebeeld naast kristalhelder water, waarin hij verliefd naar zijn eigen beeltenis kan staren. En in het vervolg van het vers schrijft Smith niet veel meer dan ‘en als hij in de weerspiegeling zijn eigen gelaat en ogen vindt, zal hij ook zelf wel zien dat hij niet helemaal goed snik is’. Maar dat dan in prachtige volzinnen. Het is de moeite waard om de teksten van Smith te lezen en alert te zijn op milde satire en speelse relativeringen. Lees bijvoorbeeld ook Het heengaan van Aphrodite en De Demon, de Engel en Schoonheid door die bril. Bij sommige teksten is de humor toegankelijker zoals bij de dialoog Het lijk en het skelet.
Zonder twijfel zijn er nog andere onderwerpen en thema’s in het werk van Smith te ontdekken. En sommige thema’s kun je verder splitsen of onderverdelen. Tot slot moet ik benoemen dat de rode draad door al die thema’s heen het taalgebruik van Smith is. Dit is het meest kenmerkend. Hij schrijft zelf over zijn schrijfstijl; ‘Mijn eigen bewuste ideaal is de lezer te misleiden tot het aanvaarden van een onmogelijkheid, of een reeks van onmogelijkheden, door middel van een soort verbale zwarte magie, waarbij ik gebruik maak van proza-ritme, metafoor, vergelijking, klankkleur, contrapunt en andere stilistische middelen, als een soort bezwering.’
Dus wie mij vraagt waar het werk van Smith over gaat, moet ik eigenlijk, al dan niet met enige ironie, antwoorden: verwacht niets dan betoverd te worden.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.